హార్ముజ్ జలసంధి: పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. హార్ముజ్ జలసంధిని మూసేశామని ఇరాన్ ప్రకటించగా, అది తెరిచేదని అమెరికా వాదిస్తోంది. ఈ రెండు అగ్రరాజ్యాల మధ్య జరుగుతున్న మొండి పట్టుదల భారతదేశానికి సవాలుగా మారుతోంది. ఇటీవల కుదిరిన శాంతి ఒప్పందం వల్ల హార్ముజ్ ద్వారా స్వేచ్ఛ రవాణా సాధ్యమవుతుందని భారత్ భావించింది. కానీ పరిస్థితి మళ్లీ మొదటి దశకు వెళ్లడంతో ఇంధన సరఫరాలు ప్రభావితం కావాలనే ఆందోళనలు మొదలయ్యాయి.
పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు..
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన మార్గం. ప్రపంచంలోని మొత్తం చమురు సరఫరాలో సుమారు 20 శాతం ఈ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తుంది. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని మూసేయడం లేదా అందులో అడ్డంకులు కల్పించడం అంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకే దెబ్బ. మరోవైపు ఈ మార్గం ఎప్పుడూ తెరిచి ఉండాలని అమెరికా ఒత్తిడి చేస్తోంది. ఈ రెండు దేశాల మధ్య జరుగుతున్న మాటల యుద్ధం ఇప్పుడు నిజమైన ఉద్రిక్తతలకు దారితీస్తోంది.
ఇరాన్–అమెరికా వార్ ఎఫెక్ట్..
భారతదేశం తన చమురు అవసరాల్లో ఎక్కువ భాగం మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఆ చమురు ఎక్కువగా హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే వస్తుంది. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని మూసేస్తే లేదా అమెరికా ఇరాన్పై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటే, భారత్లో ఇంధన సరఫరాలు నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇటీవల శాంతి ఒప్పందం వల్ల కొంత ఊరట లభించిందని భారత్ భావించింది. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మళ్లీ ముందుకు వెళ్లడంతో ఇంధన ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇది భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది.
ఇంధన భద్రత, ఆర్థిక ప్రభావాలు..
హార్ముజ్ జలసంధి సమస్య భారత్కు కేవలం రవాణా సమస్య మాత్రమే కాదు. ఇది దేశ ఇంధన భద్రతను ప్రశ్నార్థకం చేస్తోంది. చమురు ధరలు పెరిగితే దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరగడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, ఆర్థిక వృద్ధి మందగించడం వంటి పరిణామాలు ఏర్పడతాయి. భారత్ ఇప్పటికే ఇంధన దిగుమతులపై భారీగా ఉంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో ఈ ఉద్రిక్తతలు దేశానికి తీవ్రమైన ఆర్థికం కలిగిస్తాయి. భారత మరోవైపు నావికులు, వాణిజ్య నౌకల సురక్ష కూడా ప్రశ్నార్థకం అవుతోంది.
ఈ పరిస్థితి భారతదేశం ఇంధన వనరుల వైవిధ్యీకరణను వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేసింది. ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు (ఉదా: రష్యా, అమెరికా నుంచి దిగుమతులు), వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు పెంచడం, పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టడం వంటి చర్యలు అవసరం. అదే సమయంలో దౌత్యపరమైన సమన్వయం ద్వారా హార్ముజ్ మార్గం సురక్షితంగా ఉండేలా చూడాలి.
