US ఇరాన్ చర్చలు: అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య గత కొద్ది రోజులుగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులకు తాత్కాలికంగా తెరపడే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ఇరువురు పరస్పర దాడులను నిలిపివేయడానికి అంగీకరించడంతో పాటు, హర్మూజ్ జలసంధి (హార్ముజ్ జలసంధి) అంశంపై చర్చలు జరిపేందుకు ఖతార్ రాజధాని దోహా దేశంలో మంగళవారం ఉన్నతస్థాయి సమావేశం నిర్వహిస్తున్న అమెరికా సీనియర్ అధికారి. కొద్ది రోజుల క్రితం అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక శాంతి ఒప్పందం ప్రస్తుతం సున్నితమైన దశలో ఉంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్ ఒప్పంద నిబంధనలు పాటించకపోతే మళ్లీ యుద్ధాన్ని ప్రారంభించి “పని పూర్తి చేస్తాం” అని హెచ్చరించడంతో పరిస్థితి మరింత ఉత్కంఠభరితంగా మారింది.
‘కైనెటిక్ యాక్టివిటీ’ నిలిపివేతకు అంగీకారం
అమెరికా అధికారుల సమాచారం ప్రకారం, ఇరు దేశాలు అన్ని రకాల సైనిక దాడులు, క్షిపణి దాడులు, ఇతర యుద్ధ చర్యలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాలని నిర్ణయించాయి. ప్రస్తుతం వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు ఎలాంటి ఆటంకం ఉండదని, సాంకేతిక స్థాయి చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
స్విట్జర్లాండ్ నుంచి దోహాకు మారిన చర్చలు
మొదట ఈ సమావేశాన్ని స్విట్జర్లాండ్లో నిర్వహించాలని భావించారు. ప్రధానంగా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై ఉండగా, ఇటీవల చోటుచేసుకున్న సైనిక ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో దోహాకు మార్చి, హర్మూజ్ జలసంధి అంశంపై ప్రధానంగా చర్చించారు. అమెరికా సాంకేతిక బృందాధిపతి నిక్ స్టీవర్ట్ ఈ సమావేశంలో పాల్గొనే అవకాశం ఉంది.
హర్మూజ్ సంధిపై ఇరాన్ స్పష్టమైన జల వైఖరి
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఖీ మాట్లాడుతూ, ప్రాథమిక శాంతి ఒప్పందం ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలను నియంత్రించే పూర్తి హక్కు ఇరాన్కే ఉందని స్పష్టం చేశారు. ఈ అంశంపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఇంకా విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఇంకా పరిష్కారం కాని కీలక అంశాలు
హర్మూజ్ జలసంధిలో నౌకాయాన భద్రత, ఇరాన్పై అమెరికా విధించిన ఆంక్షల తొలగింపు, ఇరాన్ సమృద్ధిగా నిల్వ ఉంచిన అధిక శుద్ధి యురేనియం భవిష్యత్తు వంటి కీలక అంశాల ఇరు దేశాలు ఇంకా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇటీవల కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందం ప్రకారం హర్మూజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకల సురక్షిత ప్రయాణానికి ఇరాన్ సహకరించేందుకు అంగీకరించగా, ప్రతిగా అమెరికా ఇరాన్ నౌకాశ్రయాలపై విధించిన నౌకాదళ దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేయడానికి అంగీకరించింది.
భవిష్యత్ ఉద్రిక్తతలను నివారించేందుకు హాట్లైన్ ఏర్పాటు
భవిష్యత్తులో సముద్ర ప్రాంతాల అపోహలు, ఘర్షణలు తలెత్తకుండా ఉండేందుకు అమెరికా మరియు ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివలషనరీ గా కార్ప్స్ (IRGC) మధ్య నేరుగా సంప్రదింపులు జరిపే ప్రత్యేక సైనిక “హాట్లైన్” సైన్ ఏర్పాటు కూడా ఇరు దేశాలు అంగీకరించాయి. అయితే ప్రస్తుతం హర్మూజ్ జలసంధి గుండా రైలు ప్రతి నౌక కూడా ఇరాన్ అధికారులతో తప్పనిసరిగా సమన్వయం చేసుకోవాలన్న కొత్త డిమాండ్ను తెహ్రాన్ ముందుకు తీసుకురావడంతో, ఈ అంశంపై అమెరికా అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది.
