నరేంద్ర మోడీ వ్యూహం: నీట్ పేపర్ లీకేజీకి వ్యతిరేకంగా ఢిల్లీలో మొదలైన ఉద్యమం క్రమంగా దేశంలోని పలు ప్రాంతాలకు విస్తరించింది. ఢిల్లీలో సీజేపీ నాయకత్వంలో సాగుతున్న ఈ ఆందోళనకు ఇతర రాష్ట్రాల్లో రాజకీయ పార్టీలు ముందుకు వచ్చాయి. తెలంగాణలో బీఆర్‌ఎస్, కొన్ని చోట్ల ఆద్మీ పార్టీ, వివిధ ప్రాంతాల్లో కాంగ్రెస్ ప్రాంతీయ పార్టీలు, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో నాయకత్వం తీసుకున్నారు. విద్యార్థి సంఘాలకు బదులు పార్టీలు ముందుండటం దీని ప్రధాన లక్షణంగా మారింది. ఈ నేపథ్యంలో ఢిల్లీలోని జంతర్‌ మంతర్‌ ఉద్యమాన్ని నియంత్రించేందుకు మోదీ వ్యూహాలు.. తీసుకున్న చర్యలు సత్ఫలితాలిస్తున్నాయి.
కీలక వ్యక్తిని దూరం చేయడం
ఉద్యమానికి ప్రారంభంలో బిందువుగా నిలిచిన సోనమ్‌ వాంగ్‌చుక్‌ను కేంద్రం ఆసుపత్రికి తరలించింది. రామ్‌ మనోహర్‌ లోహియా ఆసుపత్రి నుంచి వేదాంత ఆసుపత్రికి మార్చాలని ఆయన కోరిన తర్వాత కేంద్ర మంత్రి జితేందర్‌ సింగ్‌ సమక్షంలో దీక్ష విరమించారు. ఈ చర్య ఉద్యమానికి నైతిక బలం ప్రధాన వ్యక్తిని దూరం చేసి, తీవ్రతను తగ్గించింది.
నాయకత్వాన్ని విడదీయడం..
రెండో చర్యగా హింసాత్మక చర్యల్లో పాల్గొన్నారు లేదా వివాదస్పదమైన నాయకులను వేరు చేశారు. విజయ్‌ దహ్యా బర్గర్‌ తింటున్న వీడియో వైరల్‌ కావడంతో ఆయనను ఉద్యమం నుంచి తొలగించారు. అభిజిత్ దీప్కే అరెస్టు, రాంక, సౌరవ్‌ దాస్‌ వంటి ఆప్‌ సంబంధిత నాయకులను వేరుచేయడం వల్ల సమన్వయం దెబ్బతింది. దీంతో ఉద్యమం అదుపు తప్పి 120 మంది పోలీసులు గాయపడే స్థాయికి చేరుకుంది. నాయకత్వం కలిసి నిర్ణయాలు తీసుకోలేని పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ప్రజా విశ్వాసం పెంచే చర్యలు
మూడో చర్యగా ఉద్యమ నాయకులతో చర్చలు. ప్రధాని మోదీ సెల్ఫీ వీడియో ద్వారా పరీక్షల నిర్వహణలో తీసుకుంటున్న చర్యలను వివరించగా, కోట్ల మంది చూశారు. జితేందర్‌ సింగ్‌ అభిజిత్ దీప్కేతోపాటు పలువురితో, సోనమ్‌ వాంగ్‌చుక్‌తో సమావేశాలు జరిపారు. ఇవి ఉద్యమ తీవ్రతను తగ్గించి, ప్రభుత్వ చర్యలపై నమ్మకం కలిగించాయి.
నిఘా, సాక్ష్యాల సేకరణ
ఉద్యమంలో పాల్గొనేవారి కార్యకలాపాలపై పూర్తి నిఘా పెట్టారు. బాడీ కెమెరాల ద్వారా రాళ్లు, కర్రలు, పెప్పర్‌ స్ప్రీ వంటి వివరాలను సేకరించి, హింసకు గురైన వారిని గుర్తించి కేసులు నమోదు చేశారు. ఇది భవిష్యత్తులో మళ్లీ ఉద్యమించేందుకు భయం కలిగించే అవకాశం సృష్టించింది.
నాయకత్వ సమన్వయం ధ్వంసం..
ఐదో చర్యగా నాయకుల మధ్య సంబంధాలు లేకుండా, అలాగే చర్చలు జరిపి సమష్టి నిర్ణయాలు తీసుకోలేని పరిస్థితి కల్పించారు. ఇది ఉద్యమ ఐక్యతను బలహీనపరిచింది.
నాయకులపై విశ్వసనీయత తగ్గించడం
ఆరో చర్య చాలా కీలకం.. మంచి వక్తలుగా ఉన్న మోగేష్‌ దహియా, విజయ్‌ దహ్యా వంటి వారిని బర్గర్‌ వీడియోలు, ఇతర వివాదాల ద్వారా సోషల్‌ మీడియాలో డిస్‌క్రెడిట్‌ చేశారు. అభిజిత్ దీప్కే విషయంలోనూ ఇలాంటి చర్యలు తీసుకుని నాయకత్వంపై ప్రజల నమ్మకం సడలించారు. దీప్కే ఉద్యమం విరమించినట్లు ప్రకటించిన తర్వాత ఒక యువతి నీళ్లు చల్లిన సంఘటన దీని ప్రభావం చూపింది.
అబద్ధాలు, పాత వీడియోలు బహిర్గతం
ఏడో చర్య.. అబద్ధపు లేదా పాత వీడియోల వివరాలు, ఉద్యమ నాయకులకు అరవింద్‌ కేజ్రీవాల్‌తో సంబంధాలు, సోనమ్‌ వాంగ్‌చుక్‌ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్‌ను ప్రశంసించిన వీడియోలు బయట పెట్టడం ద్వారా ఉద్యమ క్రెడిబిలిటీని దెబ్బతీశారు.
ఈ ఏడు రకాల కలయికతో జంతర్‌ మంతర్‌ ఉద్యమం బలహీనపడుతోంది. నేపాల్, శ్రీలంక, బంగ్లాదేశ్ తరహా విస్తృత ప్రజా ఉద్యమాలుగా మారకుండా కేంద్రం నియంత్రణలో ఉంచగలిగింది. మంత్రులు, ప్రధాని స్థాయిలో ప్రత్యక్ష ప్రమేయం కారణంగా ఉద్యమ వేడి చల్లబడుతోంది. ప్రపంచంలో కూడా ఇదే ధోరణి కొనసాగే అవకాశం ఉంది. అయితే ఉద్యమం పూర్తిగా అంతమైందని చెప్పలేం – రాజకీయ పార్టీల నాయకత్వం కొనసాగుతుండటం, విద్యా వ్యవస్థపై అసంతృప్తి మిగిలిపోవడానికి కారణం.
ప్రభుత్వాలు తాత్కాలికంగా నియంత్రణ సాధించిన, దీర్ఘకాలిక పరిష్కారాలు, పరీక్షా వ్యవస్థ సంస్కరణలు అవసరమని ఈ సంఘటనలు సూచిస్తున్నాయి.
