అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ముదురుతున్న సైనిక ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఇంధన రక్షణకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి గుండా చమురు, గ్యాస్ సరఫరాను తీవ్ర సంక్షోభంలోకి నెట్టాయి. పశ్చిమాసియాలో తాజా సైనిక దాడుల నేపథ్యంలో ఈ వ్యూహాత్మక జలసంధి గుండా నౌకల రవాణా దారుణంగా క్షీణించింది. యుద్ధానికి ముందు ఈ మార్గం ద్వారా రోజుకు 125 నుండి 140 చమురు నౌకలు సరఫరాగా, ఆ సంఖ్య ఇప్పటికే సగటున 40 ట్యాంకర్లకు పడిపోయింది. శుక్రవారం నాటి దాడుల తర్వాత ఈ నౌకాయానం మరింత నెమ్మదించిందని షిప్పింగ్ కంపెనీలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు 20 శాతం వాటా హార్ముజ్ జలసంధి గుండానే సాగుత అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) ప్రపంచవ్యాప్తంగా జిల్, గ్యాసోలిన్ కొరత ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించింది. అయితే ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడి చమురు డిమాండ్పై ఉన్న ఒత్తిడి, అలాగే కొన్ని ఉత్పత్తి దేశాలు సరఫరాను పెంచాలని నిర్ణయించడం వల్ల ధరలు గతంలో నియంత్రణ లేకుండా పెరగడం లేదు. అయినప్పటికీ, తాజా ఉద్రిక్తతల కారణంగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు 76 డాలర్ల మార్కును దాటి, ఈ వారం మొత్తం మీద చమురు ధరలు 4 నుండి 5 శాతం మేర వృద్ధిని నమోదు చేశాయి.
ఈ సంక్షోభంపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ అమెరికా ట్రంప్ సూచన, చర్చలను కొనసాగించాలన్న ఇరాన్ అభ్యర్థనకు అంగీకరించాలని స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఇరు దేశాల మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ఇప్పుడు ముగిసిందని ఆయన ప్రకటించడం అంతర్జాతీయంగా ఆందోళనలను పెంచింది. గతంలో కుదిరిన మధ్యంతరవు ఒప్పందం ప్రకారం ఇరాన్ ఒడరేలపై అమెరికా నావికా దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయగా, వాణిజ్య నౌకల సురక్షిత ప్రయాణానికి హామీ ఇరాన్ ఒప్పుకుంది.
కానీ ఈ వారం హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో ఇరాన్ పెట్రోల్ మూడు చమురు ట్యాంకర్లపై దాడి చేశాయని అమెరికా ఆరోపించింది. దీనికి ప్రతిచర్యగా అమెరికా సైన్యం ఇరాన్ దక్షిణ తీరం, తూర్పు ప్రావిన్సులలోని సైనిక స్థావరాలపై వైమానిక దాడులు చేసింది. యూఎస్ సెంట్రల్ కమాండ్ ప్రకారం, అమెరికా దాదాపు 90 ఇరాన్ సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకోగా.. ఈ దాడుల్లో 14 మంది మరణించారని, 78 మంది గాయపడ్డారని ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా ధృవీకరించింది.
అమెరికా దాడులకు ప్రతీకారంగా ఇరాన్ కూడా గల్ఫ్ రీజియన్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులతో విరుచుకుపడింది. కువైట్లోని అమెరికా పేట్రియాట్ క్షిపణి వ్యవస్థపై, ఖతార్లోని ముందస్తు హెచ్చరిక కేంద్రంపై, మరియు బహ్రెయిన్లోని అమెరికా సైనిక ఇంధన డిపోపై దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ సైన్యం ప్రకటించింది. అలాగే, అమెరికా బలగాలు ఉపయోగించే జోర్డాన్లోని అజ్రాక్ సైనిక స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని 10 బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించినట్లు ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్లు ఉన్నాయి.
అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని నిరంతరం తెరిచి ఉంచడమే తమ సైనిక చర్యల ప్రధాన లక్ష్యమని, ఆ మార్గంపై ఇరాన్కు ఎలాంటి ఏకపక్ష నియంత్రణ లేదని అమెరికా వాదిస్తోంది. మరోవైపు, మీకు అనుకూలమైన షరతులపై మాత్రమే ఈ జలసంధిని పూర్తిగా తెరుస్తామని, తమ భూభాగంపై అమెరికా చేస్తున్న జోక్యానికి తగిన ప్రతీకారం ఉంటుందని ఇరాన్ గట్టిగా హెచ్చరిస్తోంది. ఈ రెండు దేశాల పంతాల వల్ల పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ మేఘాలు మరింత దట్టంగా అలుముకుంటున్నాయి.
